H NYXTA 1Μου αρέσουν πολύ τα βιβλία που βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα. Έχω διαβάσει κάποια από αυτά που με σημάδεψαν ιδιαίτερα. Όταν πήρα στα χέρια μου το βιβλίο «Η νύχτα» του Ελί Βιζέλ, χάρηκα ιδιαίτερα, όχι για το περιεχόμενο, αλλά που θα διάβαζα επιτέλους άλλο ένα τόσο αξιόλογο βιβλίο. Φυσικά, αν και είχα διαβάσει την υπόθεση του, κανείς δεν με είχε προετοιμάσει για αυτά που θα διάβαζα στις σελίδες του βιβλίου.
Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η οικογένεια του Ελιέζερ (Ελί) Βιζέλ, αλλά και όλη η πόλη του Σιγκέτ της Τρανσυλβανίας, στην οποία ζουν, συλλαμβάνονται από τους Ναζί και οδηγούνται σε ένα από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Εκεί η οικογένεια τους, όπως και όλες οι υπόλοιπες θα χωριστούν, ίσως και για πάντα. Τα αρσενικά μέλη αφού περάσουν κάποιες βάναυσες διαδικασίες, πάντα υπό τον φόβο του μαύρου καπνού, που βγαίνει από το κρεματόριο, θα οδηγηθούν από το Άουσβιτς, σε ένα άλλο στρατόπεδο, για να καταλήξουν στο τέλος της ομηρίας τους, στο Μπούχενβαλντ.
Ο συγγραφέας στο βιβλίο περιγράφει το σκληρό πρόσωπο του πολέμου, όπως το έζησε ο ίδιος, μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πείνα, δίψα, κρύο, αμέτρητο ξύλο αλλά και φόβος είναι μόνο λίγα από τα όσα περνάει ο δεκαεξάχρονος Ελί και ο πατέρας του. Γίνατε μάρτυρας αποτρόπαιων πράξεων, όπως η συλλογή ζωντανών βρεφών και το κάψιμο τους στην πυρά, το κρέμασμα συγκρατουμένων του, η ατελείωτη πείνα που οδηγούσε τον ένα κρατούμενο ενάντια στον άλλον, οι αμέτρητες πορείες εξάντλησης μέσα στο κρύο και στο πυκνό χιόνι και πολλές άλλες που αξίζει να της αναφέρω αλλά καλύτερο θα ήταν να τις διαβάσετε οι ίδιοι.
 
Ο έφηβος συγγραφέας μπαίνει στο στρατόπεδο ως ένα πολύ θρησκευόμενο μέλος της εβραϊκής κοινωνίας. Στην πορεία όμως και μέσα από τις κακουχίες του πολέμου, χάνει την πίστη στον Θεό που λάτρευε από μικρό παιδί. Πολλές φορές θα τον δούμε να κατηγορεί ακόμα και τον ίδιο τον Θεό για τα βάσανα που περνάει ο εβραϊκός λαός ενώ αδυνατεί να κατανοήσει την στάση του άσπλαχνου Θεού μπροστά στα δεινά που τους βρίσκουν. Η σχέση του συγγραφέα με τον Θεό, είναι ένα από τα κεντρικά ίσως θέματα του βιβλίου αλλά εγώ δεν θα ήθελα να σταθώ σε αυτό. Πολλές φορές ακόμα και εμείς οι ίδιοι χάνουμε την πίστη μας μπροστά σε δυσκολίες. Είναι επομένως αποδεχτή η αντίδραση του Ελί.
 
Περισσότερο με συγκίνησε η σχέση που είχε και δημιούργησε με τον πατέρα του μέσα στα στρατόπεδα. Στην αρχή αυτή η σχέση είναι κάπως ανύπαρκτη, αφού ο πατέρας λείπει πολλές ώρες από το σπίτι, αργότερα όμως μέσα από τις κακουχίες οι δύο τους έρχονται πιο κοντά, βρίσκουν ο ένας στον άλλον το στήριγμα που χρειάζονται για τις δύσκολες στιγμές που περνάει. Ο Ελί πάντα, σε κάθε καταμέτρηση, σε κάθε διαλογή φοβάται για την τύχη του πατέρα του, μάλιστα δημιουργεί και φασαρίες όταν οι στρατιώτες των Ες Ες φαίνεται να τον διαλέγουν, για να τον οδηγήσουν στο κρεματόριο. Κατά τις μετακινήσεις τους, από το ένα στρατόπεδο στο άλλο, η μόνη έγνοια του συγγραφέα είναι να μην τον χάσει, γι’ αυτό και πάντα τον κρατάει σφιχτά από το χέρι.
 
Παρόλα αυτά η σχέση αυτή θα δοκιμαστεί πολλές φορές. Μέσα σε τόσες απάνθρωπες συνθήκες ο κάθε άνθρωπος πράττει μόνο για την επιβίωση του εαυτού του. Οι οικογενειακοί δεσμοί παραγκωνίζονται ή και ξεχνιούνται. Ακόμα και ο συγγραφέας ήταν μάρτυρας τέτοιων περιπτώσεων, όπου τα παιδιά επιτίθεντο στους γονείς τους, για ένα κομμάτι ψωμί, ή προσπαθούσαν να απομακρυνθούν από κοντά τους, αφήνοντας τους πίσω, στο έλεος των Ες Ες και των όπλων τους. Ο Ελί προσπαθεί να μην σκέφτεται όπως οι περισσότεροι. Ορκίζεται στον εαυτό του πως δεν θα γίνει σαν τους συγκρατούμενους του. Αν και βοηθάει συχνά τον πατέρα του, όταν ο θάνατος βρίσκει τον άτυχο γέρο τότε η σκέψη του Ελί είναι μία: επιτέλους ελεύθερος!
 
Φυσικά και δεν καταδικάζω την στάση του Ελί. Ποιος άλλωστε θα μπορούσε μέσα σε τέτοιες συνθήκες, όταν δεν θα μπορεί να είναι σίγουρος πως θα ξυπνήσει για να δει την αυγή της επόμενης μέρας; Θα ήθελα ωστόσο να σταθώ στα λόγια του Σταύρου Ζουμπουλάκη που θα τα βρείτε στο τέλος του βιβλίου. Και εγώ αναρωτήθηκα, όπως και ο συγγραφέας αλλά και ο κύριος Ζουμπουλάκης το εξής: τι έκαναν οι Εβραίοι για να βοηθήσουν τους εαυτούς τους; Στο αρχικό κείμενο όπως αναφέρετε στο επίμετρο, ο Ελί Βιζέλ αφήνει να εννοηθεί πως οι Εβραίοι της Ουγγαρίας, ήξεραν την μοίρα που τους περίμενε, παρόλα αυτά δεν έκαναν τίποτα, ακόμα και όταν μάρτυρες που είχαν ζήσει την κόλαση των στρατοπέδων γύρισαν για να τους πουν όσα είδαν. Τι έκαναν οι σύμμαχοι που γνώριζαν τα όσα συνέβαιναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης αλλά δεν παρέμβαιναν; Πόσοι αθώοι άνθρωποι, μωρά, παιδιά, χάθηκαν άδικα μόνο και μόνο για να τελειώσει άλλος ένας πόλεμος και να στεφθεί νικητής ο καλύτερος; 
 
Το βιβλίο η Νύχτα είναι ένα από τα βιβλία που όχι απλώς με σημάδεψε, αλλά χαράκτηκε βαθιά στην ψυχή μου. Δεν σας κρύβω πως επηρεάστηκα αρκετά. Δίκαια το βιβλίο του Ελί Βιζέλ διδάσκεται σε σχολεία, πανεπιστήμια και αποτελεί ένα αδιαμφισβήτητο ντοκουμέντο, της φρίκης του πολέμου. Η Νύχτα είναι ένα βιβλίο που σίγουρα πρέπει να διαβαστεί από όλους μας ανεξαιρέτως! 
 
 
Χριστίνα Μιχελάκη

Ονομάζομαι Χριστίνα, όπως πολύ καλά βλέπετε και ζω στο όμορφο Ηράκλειο της Κρήτης. Είμαι σύζυγος και χαζομαμά. Αγαπάω πολύ την λογοτεχνία για αυτό όπου σταθώ και όπου βρεθώ, είμαι με ένα βιβλίο στο χέρι. Μην με ρωτήσετε ποιος είναι ο αγαπημένος μου συγγραφέας γιατί είναι πολλοί! Ως αθεράπευτη ονειροπόλα, πολλές φορές οι ιστορίες που παλεύουν μέσα στο κεφάλι μου με συνεπαίρνουν. Γι΄ αυτό και γω της γράφω δίνοντας τους πλήρη ελευθερία. Το πρώτο μου βιβλίο έχει τίτλο Τα Αστέρια Του Πεπρωμένου, ενώ άλλες συμμετοχές μου μπορείτε να βρείτε στις ανθολογίες, Το ξύπνημα, Σκοτάδι, Μαγικοί Χοροί, Θρύλοι του Σύμπαντος VI,που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Συμπαντικές διαδρομές, αλλά και στο site thebluez.gr.

Διαβάστε περισσότερα