«Οι τρεις απατεώνες», ένα εμβληματικό δείγμα αποκρυφιστικού τρόμου, πρόδρομος και επηρεαστής του Lovecraft, όπου συνδυάζεται το λυρικό, το καθημερινό με το καθημερινό, όπως μας ενημερώνει στην εισαγωγή ο μεταφραστής του έργου, Χρυσόστομος Τσαπραΐλης.
Ο Ντάισον και ο Φίλιπς, είναι δύο φίλοι, οι οποίοι μετά την ανακάλυψη ενός αρχαίου νομίσματος – ο χρυσός Τιβέριος – προσπαθούν να λύσουν το μυστήριο που ακολουθεί το νόμισμα αυτό. Ένα νόμισμα το οποίο αναζητά η μυστηριώδης και πανίσχυρη ομάδα αποκρυφισμού, «Οι τρείς απατεώνες». Ξεκινώντας από το Λονδίνο της βικτωριανής εποχής, μεταφερόμαστε στην αμερικανική Δύση, την εξοχή της Ουαλίας και μαζί με τους δύο φίλους, συναντάμε ανθρώπους που διηγούνται φρικιαστικές ιστορίες. Και μέσα από αυτές τις ιστορίες βυθιζόμαστε σιγά – σιγά στον κόσμο του αποκρυφισμού, του αιωρούντα τρόμου, του απόκοσμου και του μακάβριου.
Στη διάρκεια της αναζήτησης της αλήθειας για το χρυσό νόμισμα του Τιεβέριου, οι δύο φίλοι θα έρθουν αντιμέτωποι με γεγονότα που δείχνουν τυχαία, ο σκεπτικισμός και η ορθή σκέψη θα υποχωρήσει, η θρησκεία θα έρθει σε «αντιπαράθεση» με την επιστήμη, το μεταφυσικό – ίσως – υπερισχύσει της λογικής. Ο τρόμος δεν παρουσιάζεται με σκληρές εικόνες, πλανάται στον αέρα. Με μοναδικό τρόπο ο Machen μας προσφέρει ένα ταξίδι στον κόσμο του αποκρυφισμού, των μεταφυσικών αποκαλύψεων και των επικίνδυνων μυστικών. Μυστικά που μπορούν να οδηγήσουν στον θάνατο.
Κεντρικό θέμα είναι η ύπαρξη μιας κρυφής πραγματικότητας πίσω από την καθημερινή ζωή. Οι απατεώνες λειτουργούν ως μεσάζοντες ανάμεσα στον ορθολογικό κόσμο και σε έναν υπόγειο, παγανιστικό και σχεδόν κοσμικό τρόμο. Η λογική, η επιστήμη και η αστική βεβαιότητα του βικτωριανού κόσμου αποδομούνται, καθώς η αλήθεια αποκαλύπτεται ως κάτι ακατανόητο και επικίνδυνο για τον ανθρώπινο νου. Παράλληλα, το έργο ασκεί κριτική στη ματαιοδοξία της γνώσης: όσοι επιδιώκουν να μάθουν περισσότερα απ’ όσα «επιτρέπεται», καταλήγουν συνήθως στην τρέλα, την απελπισία ή τον θάνατο.
Και όλα αυτά είναι που κανουν την ιστορία του Machen τρομακτική και ανατριχιαστική. «οι Τρεις απατεώνες είναι μια περίτεχνη συλλογή εγκιβωτισμένων «παράξενων ιστοριών» που βυθίζουν τους αναγνώστες σε ένα σύμπαν αινιγματικών μυστικών, πολλαπλών ταυτοτήτων και υπερφυσικών συναντήσεων» (οπισθόφυλλο).
«Οι τρεις απατεώνες» δεν είναι ένα εύκολο ή «διασκεδαστικό» βιβλίο με τη συμβατική έννοια. Είναι όμως ένα βαθιά ατμοσφαιρικό και φιλοσοφικό έργο, που ανταμείβει τον αναγνώστη. Πρόκειται για μια σκοτεινή εξερεύνηση των ορίων της γνώσης και της πραγματικότητας, η οποία παραμένει επίκαιρη και ανησυχητική περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη συγγραφή της. Αν σου αρέσει η λογοτεχνία που αφήνει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις, το βιβλίο του Machen αξίζει σίγουρα την προσοχή σου.
