Κάθε έγκλημα έχει μία αιτία, μη αποδεκτή πάντα, καθώς κανένας δεν έχει το δικαίωμα να αφαιρεί τη ζωή κάποιου. Ωστόσο, ποτέ δεν μπορούσα να κατανοήσω πώς γίνεται μία μητέρα να σκοτώσει το παιδί της; Το σπλάχνο της; Την καρδιά από την καρδιά της; Τι μπορεί να ωθήσει μία μητέρα σε ένα τέτοιο απονενοημένο έγκλημα; Τι μερίδιο ευθύνης έχει ο σύζυγος; Η κοινωνία; Αυτά τα ερωτήματα με έναν ιδιαίτερο τρόπο προσπαθεί να απαντήσει ο Σάκης Σερέφας στο βιβλίο του «Πέτα το στη θάλασσα».
«Μια μητέρα πλησιάζει την προκυμαία της Θεσσαλονίκης στα 1963. Σε λίγα λεπτά, το βρέφος που κρατά στην αγκαλιά της βυθίζεται στη θάλασσα. Σε δύο μέρες, τα πρωτοσέλιδα οργιάζουν. Ο κόσμος τη γιουχάρει στην αναπαράσταση. Η σκύλα, η φόνισσα, η παιδοκτόνος. Γύρω της, στροβιλίζεται το σκοτεινό σύμπαν εκείνης της εποχής. Ένα ίδρυμα παρατημένων βρεφών που το ίδιο πρωί δεν δέχτηκε το βρέφος. Το ίδιο ίδρυμα διοχετεύει παρανόμως βρέφη που αγοράζονται στην Αμερική. Πολιτικά σκάνδαλα και μεσίτες βρεφών. Αλισβερίσια δημοσιογράφων και αστυνομίας, για να κουκουλωθεί το βρόμικο κύκλωμα. Πολιτικός που κάνει κομπίνες με τα οικόπεδα και τα βρέφη που πουλά ο κουμπάρος του. Νεογνά-μούμιες στις σοφίτες των παλιών σπιτιών της Αθήνας. Ο Ψυχρός Πόλεμος Αμερικανών και Ρώσων. Ένας Γάλλος Πρόεδρος που ξεψυχά ξεθεωμένος στην αγκαλιά της μετρέσας του.
Μια βρόμικη πραγματικότητα που τυλίγει το πτωματάκι του βρέφους σαν μαγαρισμένη φασκιά. Μια αληθινή ιστορία για μια μάνα που έγινε παιδοκτόνος από τη μια στιγμή στην άλλη. Ποια γρανάζια της εξουσίας και της κοινωνίας την οδήγησαν σε αυτή την πράξη; Μια αληθινή ιστορία που επινοεί τον μύθο της μέσα από την πραγματικότητα από την οποία πηγάζει. Γιατί κάθε ιστορία ανήκει σε αυτόν που την αφηγείται τελευταίος» (οπισθόφυλλο).
Η ιστορία είναι βασισμένη σε ένα αληθινό έγκλημα, σε μία παιδοκτονία που έγινε το 1963 στην Θεσσαλονίκη. Η γνώση αυτή και μόνο σε ανατριχιάζει. Μέσα από την παιδοκτονία «ξεπηδούν» όλα τα «κακώς κείμενα» της εποχής εκείνης. Γονείς αφήνουν τα παιδιά τους σε βρεφοκομεία, κουτιά έξω από τα βρεφοκομεία (βρεφοδόχοι) όπου μία μάνα αφήνει το παιδί της. Ντροπή, φτώχεια, κατακραυγή της κοινωνίας. Κάποιες από τις αιτίες εγκατάλειψης ενός βρέφους. Όταν, όμως, όλα αυτά γιγαντώνονται, τότε μπορεί μία μητέρα να σκοτώσει το παιδί της; Να το «γλυτώσει» από μία κοινωνία που αδιαφορεί;
Το «Πέτα το στη θάλασσα» δεν είναι απλά η παρουσίαση ενός αποτρόπαιου εγκλήματος. Το «Πέτα το στη θάλασσα» είναι η σκιαγράφηση της ελληνικής κοινωνίας τη δεκαετία του 60. Τόπος δράσης η Θεσσαλονίκη. Μία πόλη που προσπαθεί να αναγεννηθεί. Μία πόλη που φτιάχνει πολυτελή ξενοδοχεία (Μακεδονία Παλλάς) και από την άλλη συγκλονίζεται από την αποκάλυψη του σκανδάλου των παράνομων υιοθεσιών βρεφών στο ίδρυμα «Άγιος Στυλιανός».
Μία πόλη «φωτεινή» και «σκοτεινή» ταυτόχρονα. Και κατ’ επέκταση μία ελληνική κοινωνία όπου η Βασίλισσα Φρειδερίκη δείχνει το «φιλανθρωπικό» της πρόσωπο (Παιδόπολεις). Μία ελληνική κοινωνία που στιγματίζει κάθε άνθρωπο που δεν «συμβιβάζεται» με τα ήθη της εποχής, κάθε άνθρωπο που η ζωή δεν του φέρθηκε με ευγένεια.
Αυτή την κοινωνία μας παρουσιάζει ουσιαστικά ο Σάκης Σερέφας μέσα από τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών του σκανδάλου και μαρτύρων. Και αυτός ο τρόπος γραφής, η παρουσίαση του σκανδάλου μέσα από τις μαρτυρίες της νοσοκόμας που δούλευε στο ορφανοτροφείο της «Βρεφοκρατούσας», του ψαρά που εντόπισε το νεκρό βρέφος, ο οδηγός του λεωφορείου που πήρε η μητροκτόνος μετά το έγκλημα, είναι που σε συγκλονίζει.
Η πρωτοπρόσωπη γραφή, η προσωπική εξομολόγηση των πρωταγωνιστών, ειδικά της νοσοκόμας και οι περιγραφές της για τις παράνομες υιοθεσίες, σε καθηλώνουν, σε συγκινούν. Σημαίνοντα πρόσωπα της πόλης, δικηγόροι, γιατροί, πολιτικοί, να αντιμετωπίζουν τις ανθρώπινες ψυχές, τα βρέφη, ως «υλικά» για αγοροπωλησία. Και αν το «προϊόν» δεν ανταποκρινόταν στις επιθυμίες του πελάτη επιστρεφόταν πίσω.
Συγκλονιστικές καταστάσεις, που με έβαλαν να ψάξω, να ερευνήσω και να μάθω λεπτομέρειες, έρχονται στο φως μαζί με την παιδοκτονία. Οι ψυχοκόρες που βιάζονταν από τα αφεντικά τους και σε περίπτωση εγκυμοσύνης τις ανάγκαζαν να το ρίξουν ή τις έδιωχναν από το σπίτι.
Όμως, αυτό που πραγματικά με έκανε να παγώσω ήταν τα «μωρά στους υπονόμους» και «μουμιοποιημένα μωρά στις σοφίτες της Αθήνας». Μωρά που προέκυπταν από ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη τα πετούσαν στους υπονόμους ή τα έκρυβαν σε σοφίτες παλιών πολυκατοικιών. Η υγρασία και η θερμοκρασίες στις σοφίτες προκάλεσαν την φυσική «μουμιοποίηση» των βρεφών αυτών. Μία τραγική κατάσταση η οποία ήρθε στο φως όταν η Ελλάδα άρχισε να μπαίνει στο οικοδομικό σύστημα της αντιπαροχής και πολλά αρχοντικά της Αθήνας γκρεμίστηκαν.
Και μέσα σε όλη αυτή την διαφθορά μία μητέρα που ήρθε από την Γερμανία για να σώσει το νεογέννητο παιδί της. Μία γυναίκα που την εγκατέλειψε ο άντρας της, μία γυναίκα που έχει αφήσει ήδη το πρώτο της παιδί στο χωριό μαζί με τους γονείς της. Γονείς που της έκλεισαν την πόρτα και της είπαν «βρες την λύση μόνη σου».
Ένα ίδρυμα που δεν δέχθηκε το βρέφος και η ίδια απελπισμένη οδηγήθηκε στην αποτρόπαια λύση. Να «σώσει» το παιδί της μέσα από τον θάνατό του. Η Όλγα Ζ. (η παιδοκτόνος) παρουσιάζεται ολόπλευρα, χωρίς κίνητρο να κριθεί η πράξη της, να δικαιολογηθεί ή όχι. Ο Σάκης Σερέφας παρουσιάζει το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο μεγάλωσε η Όλγα, παρουσιάζει τον χαρακτήρα της, τον αγώνα της για επιβίωση και μας καλεί να την κατανοήσουμε.
Μέσα από την εγκληματική της πράξη ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον ίδιο μας τον εαυτό. Κατά πόσο οι αντιλήψεις μας, οι «ηθικές μας αξίες», η κριτική απέναντι σε ό,τι διαφωνούμε ή δεν θεωρούμε σωστό, μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία ενός ανθρώπου. Τελικά, η Όλγα Ζ. είναι απλά ένα τέρας που χωρίς κανέναν δισταγμό σκότωσε το παιδί της ή μία απελπισμένη γυναίκα η οποία έχει σταθεί στον τοίχο του «εκτελεστικού αποσπάσματος» της ελληνικής κοινωνίας; Ο Σάκης Σερέφας μας καλεί να την παρατηρήσουμε και ανάλογα ο κάθε ένας να δώσει την δική του ερμηνεία.
