«Το τσίρκο των θαυμάτων» είναι το νέο μυθιστόρημα της Ελίζαμπεθ Μακνίλ. Ένα βιβλίο που υπόσχεται να μας ταξιδέψει μέσα στον κόσμο των θεαμάτων, όπως εκείνος ήταν στην βικτοριανή εποχή, αλλά και στον Κριμαϊκό πόλεμο. Προσδεθείτε κι ετοιμαστείτε για μια αλλιώτικη ιστορία από αυτήν που περιμένατε. Το τσίρκο του Τζάσπερ Τζούπιτερ, μόλις έφτασε στην πόλη!
Η ιστορία μας πηγαίνει πίσω, στην δεκαετία του 1860, όπου τα σόου με ανθρώπινα παράδοξα, άνθιζαν. Θα συναντήσουμε την Νελ, ένα κορίτσι που στο σώμα της κουβαλάει, κηλίδες και σημάδια διαφορετικού χρώματος. Είναι η περιθωριοποιημένη του χωριού. Κανείς δεν την πλησιάζει, δεν την αγγίζει. Γνωρίζει πως οι συγχωριανοί της, την φοβούνται. Για εκείνους είναι κάτι το αλλόκοτο, κάτι το δαιμονικό. Με την συμπεριφορά τους, την έχουν καταδικάσει σε μια ζωή μέσα στην σιωπή και την μοναξιά. Μια ζωή που έχει μάθει να πορεύεται μόνη της. Αλλά όλα αυτά πρόκειται να αλλάξουν, όταν το τσίρκο του Τζάσπερ Τζούπιτερ φτάνει στην πόλη κι ο πατέρας της, αποφασίζει να την πουλήσει για είκοσι λίρες. Η Νελ απομακρύνεται από το χωριό της βίαια. Το ερώτημα όμως είναι ένα, θα αρπάξει την ευκαιρία που της δίνει ο Τζάσπερ για μια αλλιώτικη ζωή, ή θα επιμείνει στην φριχτή γνώμη που έχουν όλοι για την ιδιαιτερότητα της.
Η Ελίζαμπεθ Μακνίλ, μέσα από το τσίρκο των Θαυμάτων, μας μιλάει για την σωματική διαφορετικότητα και πως αυτή, επηρεάζει την ζωή των ανθρώπων, για το πως η ματαιοδοξία και η ανάγκη για εξουσία, μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο από την κορυφή στον πάτο, μέσα σε μόλις λίγα λεπτά. Η ιστορία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Η συγγραφέας, μέσα από την Νελ, καταφέρνει να δώσει φωνή, σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που πουλήθηκαν, αγοράστηκαν κι εξαναγκάστηκαν να εκθέτουν το κορμί τους, μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκαν λιγάκι διαφορετικοί.
Τα ερωτήματα που γεννιούνται στον αναγνώστη, κατά την ανάγνωση του βιβλίου είναι πολλά. Πώς πραγματικά ένιωθαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Πώς αντιμετώπιζαν το γεγονός πως όλοι τους έβλεπαν σαν ένα εκθεσιακό αντικείμενο, σαν κάτι παράξενο και τερατώδες; Πώς καταφέρνεις να βγεις αλώβητος από τον ρόλο που καλείσαι να παίξεις για μερικές λίρες, χωρίς να χάσεις τον εαυτό σου;
Λάτρεψα όλους τους χαρακτήρες. Ακόμα και τους δευτερεύοντες. Καθένας τους, δίνει και μια άλλη οπτική για όλο αυτό που ζουν, βοηθώντας τον αναγνώστη να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις συνθήκες που βίωναν μέσα στο τσίρκο αλλά κι έξω από αυτό. Θαύμασα την Στέλλα για την αισιοδοξία και την πίστη της. Πήρε αυτό που την έκανε παράξενη και το μεταμόρφωσε σε κάτι όμορφο κι εξωπραγματικό. Χάρηκα με την Μελαχρινή και την μοίρα που της μοίρασε η συγγραφέας. Όμως οι τρεις κεντρικοί ήρωες, ήταν εκείνοι που μου κέντρισαν περισσότερο το ενδιαφέρον.
Θα ξεκινήσω με τα δύο αδέρφια, τον Τζάσπερ και τον Τόμπι. Ο ένας έξω καρδιά κι ο άλλος κλειστός σαν στρείδι. Ο Τόμπι, έχει απέραντη αγάπη κι αφοσίωση στον Τζάσπερ, κάτι που εκείνος το εκμεταλλεύεται αν κι αργεί να το συνειδητοποιήσει. Είναι και οι δύο στοιχειωμένοι από τις φρικαλεότητες που έζησαν στον Κριμαϊκό πόλεμο, όλος εκείνος ο θάνατος και η δυστυχία, τους έχουν δέσει ακόμα περισσότερο. Η απόφαση για το άνοιγμα του τσίρκου είναι κοινή, ωστόσο ο Τζάσπερ είναι εκείνος που δέχεται όλη την δόξα. Ο Τόμπι προτιμά για μένει αθέατος, παρατηρητής της ίδιας του της ζωής, αφοσιωμένος μόνο στον αδερφό του. Αλλά όλα αυτά θα αλλάξουν όταν η Νελ μπει στις ζωές τους.
Ο Τζάσπερ δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του γι’ αυτήν την ανακάλυψη. Ζει για την δόξα, για το χειροκρότημα, ξέρει πως η Νελ θα του φέρει περισσότερα κέρδη, περισσότερη εξουσία. Γνωρίζει πως με την κοπέλα στο πλευρό του, έχει σίγουρα κερδισμένο, ένα εισιτήριο για το παλάτι της βασίλισσας Βικτώριας, την πιο ένθερμη υποστηρίκτριά των ζωντανών αξιοπερίεργων. Ρισκάρει για να κάνει την Νελ το αστέρι του τσίρκου του.
Ο Τόμπι από την άλλη μεριά, παλεύει με τα δυνατά αισθήματα που τρέφει για την Νελ. Η κοπέλα ανήκει στον Τζάσπερ κι αυτός, είναι αφοσιωμένος στον αδερφό του τόσο πολύ που δεν θέλει να το χαλάσει όλο αυτό. Του αρκεί που μπορεί να την παρατηρεί από μακριά, πως κάθεται πλάι στην φωτιά με τα άλλα μέλη του τσίρκου, πως αιωρείται κάθε βράδυ πάνω από τα κεφάλια δεκάδων ανθρώπων, προκαλώντας τα επιφωνήματα τους. Μα κάτι μέσα του αρχίζει να σπάει. Η ζωή στο τσίρκο, το να τρέχει πίσω από τον αδερφό του, δεν του είναι πια αρκετό. Θέλει περισσότερα και τα διεκδικεί.
Πάμε τώρα στην Νελ. Από μοναχικό, αδύναμο κορίτσι στην αρχή, την βλέπουμε να αλλάζει καθώς κυλάει η ιστορία. Αναρωτιέται αν τελικά η απαγωγή της ήταν το καλύτερο πράγμα που της συνέβη ποτέ. Κάθε βράδυ λάμπει στο τσίρκο. Καθώς πετάει με τα σιδερένια φτερά της, πάνω από τον κόσμο, νιώθει ελεύθερη, σημαντική, ζωντανή. Αρνείται να επιστρέψει στην παλιά της ζωή. Μάχεται να γίνει καλύτερη, το πιο θαυμαστό αξιοπερίεργο όχι μόνο του τσίρκου, αλλά όλης της χώρας.
Μέσα από τις διαφορετικές οπτικές ματιές των πρωταγωνιστριών, ο αναγνώστης θα μπει στο πετσί τους. Θα βιώσει από πρώτο χέρι την εσωτερική πάλη του Τόμπι για το σκοτεινό παρελθόν του, τον εαυτό του που παλεύει ανάμεσα στα δύο άτομα που αγαπά πιο πολύ. Θα νιώσει την απελπισία της Νελ, όταν δει το τέλος να πλησιάζει, την ιστορία της να απειλείται από την λήθη. Θα γνωρίσει την δόξα, θα βρεθεί στην κορυφή μαζί με τον Τζάσπερ, για να γκρεμοτσακιστεί αμέσως μετά από το βάθρο που ο κόσμος του έχτισε.
«Το τσίρκο των Θαυμάτων» είναι ένα βιβλίο που μελετάει την ανθρώπινη ματαιοδοξία, την δίψα για εξουσία και τα αποτελέσματα της. Σκοτεινό, τρομακτικό, καθηλωτικό, είναι μόνο μερικές από τις λέξεις που μπορούν να το περιγράψουν. Από τους ανθισμένους κήπους της Βικτοριανής εποχής, στα πεδία μάχης της Κριμαίας, το Τσίρκο των Θαυμάτων, είναι ένα βιβλίο που σίγουρα πρέπει να διαβάσετε.
