1943 … Ένα μικρό κόκκινο παλτό. Ένα μικρό κοριτσάκι περιπλανιέται μέσα σε ένα Στρατόπεδο Συγκέντρωσης στην Κρακοβία. Οι Ναζί μπαίνουν για να το «καθαρίσουν» και το μικρό κοριτσάκι στέκεται αρχικά φοβισμένο μέσα στο πλήθος. Κοιτάει δεξιά. Κοιτάει αριστερά. Με μάτια βουρκωμένα προσπαθεί να καταλάβει τι γίνεται. Γυναίκες και παιδιά πέφτουν νεκρά ξαφνικά μπροστά της. Ο αξιωματικός των SS , Amon Goeth, παίζει σημάδι με τις ζωές του από το παράθυρο του γραφείου του. Σαρκαστικά γελάει και περήφανος κορδώνεται που πετυχαίνει το κεφάλι ενός μωρού από εκεί ψηλά. Το κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό περπατά ανάμεσα σε άντρες, γυναίκες, γέρους και παιδιά. Περπατά ανάμεσα σε άντρες με όπλα που φωνάζουν και σκοτώνουν. Περπατά ανάμεσα σε πτώματα. Όλα γύρω μαύρα. Μόνο το μικρό κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό ξεχωρίζει. Και κάπου, κάπως το μικρό κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό χάνεται. Κρύβεται! Σώζεται; … Και κάπου, κάπως το μικρό κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό εντοπίζεται πάνω σε ένα καρότσι με πτώματα …
2018… Έβρος, σύνορα. Μία μητέρα με τρία παιδιά, προσπαθεί να περάσει από το μαύρο σκοτάδι της Τουρκίας, στο φως της Ελλάδας και της Ευρώπης στη συνέχεια. Η Esma. Δημόσιος υπάλληλος στο γραφείο του κυβερνήτη στη Σμύρνη. Στο θέατρο του παραλόγου με διώξεις για συμμετοχή σε πραξικόπημα ο άντρας της έχει κατηγορηθεί για προδότης, οπάδός του Γκιουλέν και ένα ένταλμα σύλληψης δεν αργεί να εκδοθεί. Φεύγει μυστικά στην Ελλάδα και από εκεί στην Γερμανία. Την ίδια κατηγορία αντιμετωπίζει και η ίδια. Η φυλακή την απειλεί και εκείνη περιμένει με αγωνία το μήνυμα του άντρα της να φύγει για Γερμανία. Το πολυπόθητο μήνυμα φτάνει και η γυναίκα αγκαλιά με τα τρία της παιδιά ξεκινά για το ταξίδι της σωτηρίας…
Ένα ταξίδι όχι με αεροπλάνο, όχι με λεωφορείο ή τρένο … Ένα ταξίδι με τα πόδια … Από τη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί μέσω του ποταμού Έβρου στην Ελλάδα. Μαζί της, στήριγμά της, δύναμή της, τα πάντα όλα της, τα τρία της παιδιά (3, 7 και 10 χρονών). Μαζί της, πιασμένη χέρι – χέρι, οι ελπίδες της. Η ζωή της ολόκληρη. Περπατά προς τη δική της Γη της Επαγγελίας. Περπατά μέσα στο μαύρο του κόσμου. Περπατά μαζί με το μικρό της κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό. Περπατά με τον γιο της, την τρίχρονη κόρη της. Περπατά για την ελευθερία. Έξι ώρες … Τόσο κράτησε το πέρασμα από τον ποταμό Έβρο προς την Ελλάδα … Και τα κατάφερε! Έσωσε τα παιδιά της… Ετοιμαζόταν για το ταξίδι στη Γερμανία, για την πολυπόθητη συνάντηση με τον άντρα της και το ξεκίνημα για μία νέα ζωή … Και κάπως, κάπου, η Esma χάνεται … Και κάπως, κάπου, η Esma ταξιδεύει για τον παράδεισο…
Δύο ιστορίες … Μία αληθινή, μία ταινία … Ποια είναι η αληθινή, ποια η ταινία; Είναι εύκολο να καταλάβουμε, καθώς την έχουμε δει αμέτρητες φορές σχεδόν όλοι. Αλλά αλήθεια, έχει σημασία; Αν η ιστορία του κοριτσιού με το κόκκινο παλτό είναι ταινία; Έχει σημασία αν η ιστορία της Esma είναι αληθινή; Θα μπορούσε να είναι και το αντίθετο. Θα μπορούσε απλά να ήταν και οι δύο φανταστικές ιστορίες. Τόσα χρόνια ανάμεσα στις δύο αυτές ιστορίες, κι όμως ο αγώνας εεξακολουθεί να είναι ακόμα ένας … Η ελευθερία … Η ελευθερία από τον παραλογισμό του πολέμου. Τι σημασία έχει που η Esma δεν πέθανε σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης; Τι σημασία έχει που η Esma δεν πέθανε στη φυλακή; Τι σημασία έχει που η Esma πέθανε από φυσιολογικά αίτια; Σημασία έχει ότι η Esma πέθανε στην προσπάθειά της να γλιτώσει από παράνοια αυτού του κόσμου … όπως και το κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό!
Και ναι είναι και οι δύο αληθινές ιστορίες. Ναι, μπορεί το κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό στην ταινία «Η Λίστα του Σλίντερ» να είναι μία «φωτογραφική παρέμβαση» του Steven Spielberg, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εκατομμύρια κοριτσάκια με κόκκινο παλτό δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το κόκκινο μέσα στο μαύρο συμβολίζει την ελπίδα. Το κόκκινο πάνω στο καρότσι συμβολίζει τον θάνατο της ελπίδας για το ανθρώπινο γένος. Δεν διάλεξε τυχαία αυτό το χρώμα ο Steven Spierlberg. «Ήταν τόσο εμφανής (η γενοκτονία των Εβραίων) όσο ένα κοριτσάκι με κόκκινο παλτό, που περπατά στο δρόμο, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν έγινε τίποτα για να καταστραφούν τα τρένα των Γερμανών. Δεν έγινε τίποτα για να διακοπεί η διαδικασία, η εξάλειψη των Εβραίων της Ευρώπης. Αυτό ήταν το μήνυμά που ήθελα να περάσω»… Είπε ο σκηνοθέτης, όταν η ταινία βγήκε στους κινηματογράφους…
Το ίδιο μήνυμα περνάει και η φωτογραφία που κυκλοφορεί στα social media … Είναι τόσο εμφανής η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι τόσο εμφανής η εξορία των αντιφρονούντων ενός «δημοκρατικά» εκλεγμένου κόμματος, είναι τόσο εμφανής η σφαγή αμάχων στο όνομα της ελευθερίας (Συρία), είναι τόσο εμφανής η επιθυμία για εξουσία, είναι τόσο εμφανής ο θρησκευτικός φανατισμός, είναι τόσο εμφανής η τρομοκρατία … Είναι τόσο εμφανή όλα που σε κάνουν να αναρωτιέσαι «Πώς κατάντησε ο κόσμος έτσι;» … Αλήθεια, κατάντησε ή πάντα έτσι ήταν; Δυστυχώς, πάντα έτσι ήταν. Πάντα κύριος στόχος ήταν η εξουσία, το χρήμα, με οποιοδήποτε κόστος.
(Πηγή: http://3pointmagazine.gr/)
Και ναι είναι και οι δύο αληθινές ιστορίες. Ναι, μπορεί το κοριτσάκι με το κόκκινο παλτό στην ταινία «Η Λίστα του Σλίντερ» να είναι μία «φωτογραφική παρέμβαση» του Steven Spielberg, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εκατομμύρια κοριτσάκια με κόκκινο παλτό δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το κόκκινο μέσα στο μαύρο συμβολίζει την ελπίδα. Το κόκκινο πάνω στο καρότσι συμβολίζει τον θάνατο της ελπίδας για το ανθρώπινο γένος. Δεν διάλεξε τυχαία αυτό το χρώμα ο Steven Spierlberg. «Ήταν τόσο εμφανής (η γενοκτονία των Εβραίων) όσο ένα κοριτσάκι με κόκκινο παλτό, που περπατά στο δρόμο, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν έγινε τίποτα για να καταστραφούν τα τρένα των Γερμανών. Δεν έγινε τίποτα για να διακοπεί η διαδικασία, η εξάλειψη των Εβραίων της Ευρώπης. Αυτό ήταν το μήνυμά που ήθελα να περάσω»… Είπε ο σκηνοθέτης, όταν η ταινία βγήκε στους κινηματογράφους…
Το ίδιο μήνυμα περνάει και η φωτογραφία που κυκλοφορεί στα social media … Είναι τόσο εμφανής η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι τόσο εμφανής η εξορία των αντιφρονούντων ενός «δημοκρατικά» εκλεγμένου κόμματος, είναι τόσο εμφανής η σφαγή αμάχων στο όνομα της ελευθερίας (Συρία), είναι τόσο εμφανής η επιθυμία για εξουσία, είναι τόσο εμφανής ο θρησκευτικός φανατισμός, είναι τόσο εμφανής η τρομοκρατία … Είναι τόσο εμφανή όλα που σε κάνουν να αναρωτιέσαι «Πώς κατάντησε ο κόσμος έτσι;» … Αλήθεια, κατάντησε ή πάντα έτσι ήταν; Δυστυχώς, πάντα έτσι ήταν. Πάντα κύριος στόχος ήταν η εξουσία, το χρήμα, με οποιοδήποτε κόστος.
Και εμείς είμαστε για άλλη μία φορά «Στο ίδιο έργο θεατές». Από τις τραγικές στιγμές της Μικρασιατικής Καταστροφής έχουν περάσει σχεδόν 100 χρόνια. Από τις κτηνωδίες των Ναζί έχουν περάσει σχεδόν 80 χρόνια. Από τις συγκλονιστικές σκηνές της ατομικής βόμβας σε Χειροσίμα και Ναγκασάκι έχουν περάσει σχεδόν 70 χρόνια. Από τον πρώτο «τηλεοπτικό πόλεμο», Περσικός Πόλεμος, έχουν περάσει 40 σχεδόν χρόνια. Από τον εμφύλιο πόλεμο στην Γιουγκοσλαβία και τα Βαλκάνια να φλέγονται, έχουν περάσει σχεδόν 20 χρόνια. Από τον μικρό Αϊλάν Κουρντί έχουν περάσει σχεδόν 3 χρόνια. Από την Esma έχουν περάσει σχεδόν ένας μήνας … Και ο κατάλογος θα μεγαλώνει … «Νικημένο μου ξεφτέρι, δεν αλλάζει ο καιροί. Με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί» …
Και εμείς; Τι μπορούμε να κάνουμε; Πώς μπορούμε να αντισταθούμε; Πώς μπορούμε να πάμε κόντρα στα συμφέροντα των ισχυρών; Δεν ξέρω. Δεν έχω απάντηση. Γιατί ακόμα και ο ξεσηκωμός, οι πορείες για ειρήνη, έχουν γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης των ακραίων αναρχικών στοιχείων. Δεν μπορώ να πω «να κάνουμε αυτό, να κάνουμε το άλλο». Ακόμα και τώρα που γράφω, σκέφτομαι «Ναι, ωραία τα λες μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή σου. Στην ασφάλειά σου. Εκεί έξω όμως ο κόσμος υποφέρει πραγματικά. Τώρα που εσύ κάθεσαι χαλαρά στο σπιτάκι σου, κάποιοι πεθαίνουν από τις έξυπνες βόμβες, κάποιοι περπατάνε σε λάσπες και χώματα προκειμένου να γλιτώσουν» … Μακάρι να μπορούσα να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα. Μακάρι να μπορούσα να πω «Ας κάνουμε αυτό». Μακάρι να είχαμε τη δυνατότητα να καταστρέψουμε όλους αυτούς που καταστρέφουν την ανθρώπινη ζωή. Ίσως και να την έχουμε, απλά δεν μπορούμε να τη δούμε ακόμα… Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ και το μόνο που προσπαθώ είναι να αλλάξω εγώ … Να βοηθώ όσους έχουν ανάγκη. Να απεγκλωβιστώ από τα στεγανά «πρόσφυγας», «λαθραίος», «ξένοι» … Να σκέφτομαι ότι στη θέση τους κάποτε ήταν ο παππούς μου και η γιαγιά μου … Ότι θα μπορούσα κάλλιστα να είμαι εγώ … Να προσφέρω μία αγκαλιά, ένα πιάτο φαγητό, φάρμακα, ρούχα, στέγη … Σε όλους όσους έχουν ανάγκη … Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι αν αλλάξουμε όλοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά … τότε ίσως ο κόσμος μας έχει ελπίδα …
